KSPM Stanowisko 2 – tekst

DOMOWA INTEGRACJA PROFILAKTYKI MEDYCZNEJ

Uspołecznienie i deinstytucjonalizacja systemu ochrony zdrowia wymagają w pierwszej kolejności upowszechnienia profilaktyki medycznej. W opinii Grupy inicjatywnej Krakowskiej Strategii Profilaktyki Medycznej z dnia 6 października 2017, proces upowszechnienia powinien następować dzięki: samorządowej, telemedycznej i edukacyjnej integracji systemu profilaktyki medycznej wokół domowej troski o zdrowie. W tym, poprzez poszerzenie specjalizacji medycyny profilaktycznej o medycynę szkolną i ogólnopolskie organizowanie otwartych przeglądów zdrowia.

Dla oceny efektywności nowych standardów, specjalizacji, metod, polityk i usług systemu profilaktyki medycznej, proponujemy badać stopień wykorzystywania informacji medycznej przez gospodarstwa domowe (wskaźnik oceny skuteczności zmian).

OTWARCIE SYSTEMU PROFILAKTYKI MEDYCZNEJ

Najlepsze wykorzystanie nowoczesnych technologii dla dobrostanu społecznego, w szczególności w obszarze Telemedycyny, wymaga wprowadzenia do zadań realizowanych przez powiatowe struktury administracji publicznej oraz przez instytucje kultury zdrowia, ciągłego wzmacniania kompetencji rodzin w wykorzystywaniu informacji pochodzących z diagnostyk: medycyny szkolnej,  medycyny sportowej i medycyny pracy.

Dzięki oparciu profilaktyki medycznej na samorządowej integracji polityk rządowych w obszarach: rodziny, pracy, pomocy społecznej, zdrowia, edukacji, sportu, kultury i rozwoju gospodarczego, z wykorzystaniem telemedycznej integracji cyfrowych narzędzi i technologii medycznych, możliwe będzie zintegrowane wspieranie pracy dobroczynnej dla dobrostanu społecznego, obejmującego również zagadnienia kultury pamięci i kultury gospodarowania.

Takie otwarcie systemu profilaktyki medycznej na różne przedmioty domowej edukacji pracy solidarnej, wymaga zachowania spójności merytorycznej medycyny profilaktycznej. Dlatego proponujemy objęcie zakresem medycyny szkolnej nie tylko informacji o stanie zdrowia dzieci i młodzieży, ale również wiedzy rodziców i opiekunów. Którzy mają umocowanie oraz warunki do wykorzystywanie tych informacji.

Co przedstawia schemat Modelu profilaktyki medycznej w otwartym Systemie profilaktyki medycznej na rysunku 1.

Rys. 1. Otwarty System profilaktyki medycznej. Źródło: opracowanie Andrzej Madej.

OTWARCIE SYSTEMU SZKOLNEJ MEDYCYNY

Wykorzystanie relacji zarysowanych w otwartym Systemie profilaktyki medycznej do praktyki domowej edukacji medycznej, wymaga wypracowania efektywnych sposobów:

  1. Prowadzenia Kart Zdrowia Ucznia w szkolnych gabinetach profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej w formie elektronicznej.
  2. Otwartych przeglądów zdrowia dzieci w wieku 7 lat w zakresie diagnostyki mowy, słuchu oraz wzroku.
  3. Otwartych przeglądów zdrowia dzieci w wieku 14 lat w zakresie diagnostyki serca, płuc oraz postawy.
  4. Wprowadzenia kursów edukacyjnych dla rodziców i opiekunów uczniów w wieku lat: 7, 14 oraz dla młodzieży w wieku lat 18-tu, obejmujących zagadnienia bezpieczeństwa cyfrowych informacji oraz wykorzystania cyfrowych narzędzi i technologii wsparcia profilaktyki i rehabilitacji medycznej.

Działania takie prowadzić będą do uformowania szkolnych, powiatowych i krajowych ośrodków kompetencji dla wspierania użyteczności informacji z Otwartych przeglądów zdrowia i z wiedzy medycznej dla rodzinnego podejmowania trudu pracy solidarnej.

Prowadzić będą również do wsparcia dla szkolnych organizatorów medycyny szkolnej, ze strony krajowych i lokalnych organizatorów sieciowych polityk społecznych. Dlatego otwarty System szkolnej medycyny, realizując postulat użyteczności rodzinnej medycyny szkolnej i szerszy postulat użyteczności medycyny profilaktycznej, realizować będzie postulat powszechności profilaktyki medycznej.

Co przedstawia schemat Modelu medycyny szkolnej w otwartym Systemie szkolnej medycyny na rysunku 2.

Rys. 2. Otwarty System szkolnej medycyny. Źródło: opracowanie Andrzej Madej.

 

AKTUALNOŚĆ ZGŁOSZONYCH POSTULATÓW SYSTEMOWYCH

Prowadzony obecnie w całej Polsce proces elektronizacji dokumentacji medycznej, obejmuje również dane gromadzone w szkolnych gabinetach profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej. Wykorzystanie tych danych przez uprawnionych do tego rodziców i opiekunów, powinno tworzyć podstawę kompetencyjną powszechnego systemu profilaktyki medycznej. Systemu obejmującego zarówno badania okresowe, w formie powszechnych przeglądów zdrowia wystandaryzowanych dla kilku okresów życia, jak i edukację medyczną prowadzoną poprzez szkoły, instytucje kultury oraz podmioty gospodarcze. W tym, obejmujące programowane zajęcia edukacyjne w formie domowej edukacji medycznej, organizowanej samodzielnie przez członków gospodarstw domowych.

Podkreślenie odpowiedzialności rodziców i opiekunów dzieci na integracji i wykorzystaniu cyfrowych danych medycznych pochodzących z różnych źródeł, wymaga systemowego dostarczania im wiedzy na temat nowoczesnych narzędzi i technologii samodzielnej troski o dobrostan zdrowia. W tym, wymaga umiejętności efektywnego wykorzystywania  usług medycznych świadczonych na odległość. Tym samym wprowadzenie nowych metod, instytucji i specjalizacji w zakresie powszechnej profilaktyki medycznej, wyzwoli popyt na Telemedyczne formy świadczenia usług medycznych.

Proponowane kursy edukacyjne dla osób w różnym wieku, są właściwe: (i) z punktu widzenia  cyfrowej modernizacji systemu ochrony zdrowia (ii) z punktu widzenia wprowadzenia do systemu edukacji metod uczenia przez całe życie oraz (iii) z punktu widzenia innowacyjności społecznej gospodarki rynkowej, rozwijanej dzięki globalnie otwartym zasobom wiedzy. Tym samym odpowiadają one na diagnozy pułapek rozwojowych i szans wzrostu, zawarte w Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju i w  Programach strategicznych Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Konkretne standardy, terminy i zakresy Otwartych przeglądów zdrowia, jak również rekomendowana integracja w ramach medycyny profilaktycznej, specjalizacji medycyny szkolnej, medycyny sportowej i medycyny pracy, są efektem kilkuletnich badań prowadzonych przez specjalistów i współpracowników Ars-Medica Kraków. Słabością tych badań jest brak zachowania metodycznej systematyki. W celu wykorzystania uzyskanych rezultatów, rekomendujemy powtórzenie ich, z zachowaniem reguł badań testujących innowacje rozwojowe. Badania te powinny rozważyć alternatywne możliwości usytuowania ośrodków kompetencji dla rozwijania i dla dostarczania wiedzy.

Zlekceważenie postulatów systemowych: otwartości profilaktyki medycznej i szkolnej medycyny, zagraża utrzymaniem głównej słabości obecnego zinstytucjonalizowanego systemu ochrony zdrowia, którą  jest niska efektywności wykorzystania informacji, pozyskiwanych w trakcie kosztownych badań diagnostycznych.

Andrzej Madej
Przewodniczący Grupy inicjatywnej KSPM
Kraków, 6 października 2017.